Home › Waarom werken met valbeveiliging?

Arbowet valbeveiliging: wettelijke verplichtingen bij werken op hoogte

Waarom is valbeveiliging verplicht?

Valbeveiliging voorkomt valongelukken, beschermt medewerkers en is een wettelijke verplichting. Werkgevers en pandeigenaren hebben een zorgplicht voor een veilige werkomgeving. Arbobesluit art. 3.16 schrijft voor welke maatregelen van toepassing zijn bij werkzaamheden op hoogte. Valbeveiliging is onmisbaar bij werkzaamheden op hoogte.

Conform de Arbowet en Arbobesluit art. 3.16 is valbeveiliging verplicht bij werkzaamheden vanaf 2,5 meter hoogte. Bij lagere hoogtes geldt de verplichting eveneens wanneer sprake is van bijzondere risicos, zoals werken boven water, verkeerswegen of nabij machines met uitstekende delen.

Valbeveiliging is verplicht bij o.a.:

  • Werkzaamheden op daken
  • Ladders en steigers
  • Montage- en installatie werk op hoogte

AllRisk helpt u graag te bepalen welke vorm van valbeveiliging noodzakelijk en passend is.

Arbobesluit 3.16 – Voorkomen van valgevaar

Werkgevers moeten valgevaar zoveel mogelijk voorkomen, vooral bij werk op hoogte of bij openingen in vloeren.

Collectieve maatregelen: Leuningen, hekwerken, steigers of veilige bordessen hebben altijd voorrang.

Individuele maatregelen: Als collectieve beveiliging niet mogelijk is, gebruik vanglijnen, veiligheidsgordels of netten.

RI&E: Valgevaar moet worden opgenomen in de Risico-Inventarisatie & Evaluatie.

Hiërarchie van preventie: Eerst risico wegnemen bij de bron, dan collectief beschermen, en pas daarna persoonlijke bescherming inzetten.

Kernboodschap: Veiligheid eerst, collectief voor individueel, risico’s altijd beheersen.

Onderhoudswerkzaamheden worden veilig uitgevoerd met het gebruik van valbeveiliging.

Vallen grootste oorzaak arbeidsongevallen

Valgevaar is en blijft de belangrijkste oorzaak van alle arbeidsongevallen. In de bouwsector was in 2023 in meer dan helft van de ongevallen een valpartij. Dat blijkt uit de Monitor Arbeidsongevallen van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Door de Arbeidsinspectie zijn in 2023 in totaal 2.448 ongevalsonderzoeken gedaan. Daarbij waren 2.386 slachtoffers betrokken, waarvan 69 dodelijke.

In de bouw vormt valgevaar het grootste ongevalsrisico. Bij 52 procent van de ongevallen in de bouw was in 2023 sprake van een valpartij. Bouwvakkers, monteurs en andere arbeiders vielen vooral van daken, vloeren of platformen (33 procent).

De goede manier van veilig werken op hoogte in de bouw. Dit artikel verteld helaas dat het tegenovergestelde nog de orde van de dag is. 

Risico’s van onveilig werken op hoogte

Vallen van hoogte behoort tot de meest voorkomende en ernstigste arbeidsongevallen, soms met dodelijke afloop. Na een val waarbij de werknemer overleeft, lopen werkgevers in de meeste gevallen aan tegen:

  • Letsel en (langdurig) verzuim
  • Stilstand van werkzaamheden
  • Juridische aansprakelijkheid en boetes
  • Hogere kosten voor herstel en vervanging

Wist u dat…

Onveilig werken op hoogte vergroot de kans op een val en is strafbaar. De Arbeidsinspectie kan werkgevers en pandeigenaren beboeten bij aantoonbare tekortkomingen in de veiligheidsvoorzieningen. Permanente valbeveiliging beschermt niet alleen medewerkers, maar vormt ook het aantoonbare bewijs van naleving bij een inspectie.

Welke valbeveiliging past bij uw situatie?

Onze adviseurs kennen uw regio en nemen binnen 24 uur contact met u op.

null

Burt Disser

ACCOUNT MANAGER PERMANENTE VALBEVEILIGING, MIDDEN- EN ZUID-NEDERLAND
null

Daniel Post

ACCOUNT MANAGER PERMANENTE VALBEVEILIGING, NOORD-NEDERLAND
null

Frank Hulleman

ACCOUNT MANAGER MOBIELE VALBEVEILIGING, REGIO NOORD- EN ZUID-NEDERLAND

Valbeveiligingssystemen: van collectief naar individueel

De keuze voor een valbeveiligingssysteem is situatiespecifiek: elk daktype, elke gebruiksfrequentie en elk gebouw vraagt om een eigen afweging. Naast de Arbowet en Arbobesluit art. 3.16 zijn normen zoals NEN-EN 363 en NEN-EN 365 van toepassing. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor afdoende veiligheidsmaatregelen. Pandeigenaren hebben de verplichting de voorzieningen beschikbaar te stellen waarop werknemers en opdrachtnemers kunnen vertrouwen.

Er zijn twee verschillende typen valbeveiliging: permanente valbeveiliging en mobiele valbeveiliging.

valbeveiliging hekwerk

Permanente valbeveiliging: van collectief naar individueel

Permanente valbeveiliging maakt het dakoppervlak veilig toegankelijk voor iedereen die het dak betreedt. Collectieve systemen, zoals hekwerken langs de dakrand, bieden de hoogste bescherming conform de NEN-EN 363 hiërarchie: medewerkers hoeven geen persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te gebruiken en geen aanvullende handelingen te verrichten. Voor soorten permanente valbeveiliging en de keuzelogica, zie het overzicht op de pagina soorten valbeveiliging.

Mobiele valbeveiliging

Mobiele valbeveiliging bestaat uit persoonlijke valbeschermingsmiddelen (PBM). Een combinatie van een mobiel ankerpunt, een harnas en een verbinder maakt lokaal veilig werken mogelijk, mits er een geschikte bevestigingsmogelijkheid aanwezig is. Conform de NEN-EN 363 hiërarchie wordt mobiele PBM alleen ingezet wanneer collectieve en individuele permanente systemen niet haalbaar zijn.

XStop valstopapparaat bij het gebruik van een XSRail valbeveiliging systeem Valbeveiliging PBM mobiele valbeveiliging

Wat onze klanten zeggen

De rescuetraining van AllRisk is nuttig en verhelderend

Het is voor ons noodzakelijk om regelmatig een rescuetraining te volgen. Noodsituaties komen gelukkig niet vaak voor, maar als het gebeurt dan is het van het grootste belang dat we op de juiste wijze kunnen handelen.”

Dhr. D. Dillewaard
HOOFD ANTENNEPLOEG , DEFENSIE

AllRisk heeft een krachtig productportfolio en geeft goed advies op maat.

Het geven van een goed advies in valbeveiliging is complex, elke situatie vraagt om een specifieke oplossing. AllRisk is hierin onze ideale partner met een krachtig productportfolio, uitgebreide producttrainingen, advies op maat en ondersteuning op locatie.”

Dhr. J. Groenhart
DIRECTEUR INKOOP & LOGISTIEK, GROENHART GEREEDSCHAPPEN – IJZERWAREN - MATERIEEL

Korte lijnen met een vast aanspreekpunt en snel reageren, dat is wat AllRisk kenmerkt.

Om het jaarlijks onderhoud op het dak van Winkelcentrum Schuttersveld in Enschede veilig uit te kunnen voeren, hebben wij door AllRisk valbeveiliging laten plaatsen. We kennen dit bedrijf al jaren en zijn tevreden over de kwaliteit en service.”

Dhr. O. Rudde
Rudde Dakbedekking - Directeur

Veel deskundigheid bij AllRisk en altijd bereikbaar

Er dienen geregeld werkzaamheden uitgevoerd te worden op daken van onze gebouwen. Bij daglicht, maar ook ’s nachts. AllRisk heeft mede daarom randbeveiliging geadviseerd, die ook ‘s nachts optimale veiligheid biedt. Daarnaast geeft het veel vrijheid aan personeel om werkzaamheden te verrichten. We zijn tevreden over het advies en de service van AllRisk.

Dhr. R van Wijhe
Bouwcoördinator

Vraag advies aan

Reactie binnen 24 uur.
Vul het formulier in of bel ons direct op 0183 – 568 555.

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Valbeveiliging is verplicht bij werkzaamheden op hoogte vanaf 2,5 meter, conform de Arbowet en Arbobesluit art. 3.16. Beneden 2,5 meter geldt de verplichting ook wanneer er sprake is van een bijzonder risico, zoals werken boven water, verkeerswegen of nabij machines met uitstekende delen. De werkgever is verantwoordelijk voor het treffen van afdoende maatregelen en het opnemen van valgevaar in de Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E).

Arbobesluit art. 3.16 verplicht werkgevers valgevaar zoveel mogelijk te voorkomen, met name bij werk op hoogte of bij openingen in vloeren. De wet schrijft een duidelijke hiërarchie voor: collectieve maatregelen (leuningen, hekwerken, bordessen) hebben altijd prioriteit boven individuele maatregelen (vanglijnen, veiligheidsgordels). Pas als collectieve bescherming niet mogelijk of praktisch is, mag worden teruggevallen op individuele persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Valgevaar moet bovendien worden vastgelegd in de RI&E.

De Nederlandse Arbeidsinspectie (voorheen Inspectie SZW) kan bij overtredingen van de Arbowet boetes opleggen die per overtreding kunnen oplopen. De exacte hoogte hangt af van de ernst van de overtreding, de grootte van het bedrijf en eventuele recidive. Bij ernstige situaties, waarbij direct gevaar bestaat voor medewerkers, kan de Arbeidsinspectie de werkzaamheden stilleggen. Naast bestuurlijke boetes loopt de werkgever bij een arbeidsongeval ook civielrechtelijke aansprakelijkheid, inclusief schadeclaims en reputatieschade. Preventief investeren in valbeveiliging is in nagenoeg alle gevallen aanzienlijk minder kostbaar dan de financiele en juridische gevolgen van een incident.

NEN-EN 363 is de Europese norm voor valbeveiligingssystemen en schrijft een duidelijke keuzerangorde voor. Collectieve bescherming heeft altijd de voorkeur: dit zijn systemen die iedereen op het dak beschermen zonder dat aanvullende handelingen nodig zijn, zoals hekwerken langs de dakrand of lichtkoepelbeveiliging. Wanneer collectieve bescherming niet haalbaar is, worden individuele systemen toegepast: leeflijnsystemen, railsystemen of ankerpunten waarbij de gebruiker zich aanlijnt. Pas als ook dat niet mogelijk is, wordt teruggevallen op uitsluitend persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Bij het ontwerp van een valbeveiligingssysteem wordt deze hiërarchie op locatie toegepast.

Permanente valbeveiligingssystemen dienen periodiek te worden geïnspecteerd en gekeurd in lijn met NEN-EN 365, de norm voor periodieke keuring van valbeveiligingssystemen. De frequentie van keuring hangt af van systeemtype, gebruiksintensiteit, omgevingscondities en de aanwijzingen van de fabrikant. Op locatie wordt beoordeeld welk keuringsschema passend is. AllRisk verzorgt de periodieke keuring en levert een inspectierapport als onderdeel van het opleverdossier.

Wanneer een werknemer valt en daarbij letsel oploopt, kan de werkgever civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor de geleden schade. De werkgever moet aantonen dat afdoende veiligheidsmaatregelen zijn getroffen en dat de werknemer is geïnformeerd over de risicos. Zonder aantoonbare maatregelen is de aansprakelijkheid in de meeste gevallen een gegeven. De gevolgen omvatten: schadevergoeding aan het slachtoffer, langdurig ziekteverzuim en re-integratiekosten, stilstand van werkzaamheden, strafrechtelijke vervolging bij ernstige nalatigheid, en reputatieschade. Een aantoonbaar inspectierapport en periodieke keuring vormen een belangrijk dossier bij aansprakelijkheidsclaims.

Collectieve valbeveiliging beschermt alle aanwezigen op het dak, zonder dat er persoonlijke beschermingsmiddelen nodig zijn of aanvullende handelingen van de gebruiker worden gevraagd. Hekwerken langs de dakrand en lichtkoepelbeveiliging zijn voorbeelden. Individuele valbeveiliging vereist dat de gebruiker zich aanlijnt via een harnas en een verbinder aan een ankerpunt, railsysteem of leeflijnsysteem. De bescherming geldt uitsluitend wanneer de gebruiker het systeem correct gebruikt. De NEN-EN 363 hiërarchie geeft collectieve oplossingen altijd de voorkeur, omdat de kans op menselijke fouten lager is.

Ja. De Arbowet legt de zorgplicht niet alleen bij de directe werkgever maar ook bij de pandeigenaar en opdrachtgever. Wanneer derden werkzaamheden uitvoeren op een gebouw, draagt de eigenaar er verantwoordelijkheid voor dat het gebouw is voorzien van afdoende veiligheidsvoorzieningen, of dat de opdrachtnemer toegang heeft tot de benodigde middelen. In de praktijk betekent dit dat gebouweigenaren permanente valbeveiligingssystemen laten installeren, zodat dakdekkers, onderhoudsmonteurs en facility managers veilig kunnen werken.